Ekielski Napoleon (1810–1891) powstaniec, publicysta i poeta. Urodził się w Krakowie jako syn Adama (1760–841), »trudniącego się adwokaturą«, i żony jego Jadwigi z Lekszyckich, krewnej Franciszka E-go, bernardyna, znanego artysty malarza. Napoleon E. kształcił się w Krakowie i od młodości zdradzał talent do rysunków i do poezji. Rok 1846 zastał go na dzierżawie w Regulicach, trzymanej od klasztoru św. Andrzeja, i stamtąd pod dowództwem swego stryja Aleksandra, dzierżawcy pobliskiej Płazy, i tegoż kolegi Patelskiego, obu oficerów z powstania listopadowego, wraz z kilkunastoma ochotnikami wziął udział w udanym napadzie na Chrzanów; szczupły hufiec ten, nie znalazłszy spodziewanego ułatwienia przeprawy przez Wisłę, nie mając oparcia w oddziałach piechoty, ruszył ku Oświęcimiowi, gdzie się rozwiązał. E. należał do tych, co mając odcięty powrót do domu, udali się przez Prusy do Francji. Na gruncie paryskim ciężkie przechodził chwile. Wypadki r. 1848 pozwoliły mu powrócić do Krakowa, gdzie wziął żywy udział w ówczesnym ruchu wolnościowym. Należał wspólnie z Sorgiem do redakcji »Jutrzenki«, a od 1 VIII t. r. wspólnie z Michałem Łuszczkiewiczem redagował czasopismo: »Szkoła Ludu« (wyszło 22 numerów), nadto ogłosił drukiem: Mośkowa za barykadą. Monodrama ze śpiewami w 1 odsłonie. Pokusił się o większy poemat Okolice Mogiły (1864), interesował się teatrem, szczycił się przyjaźnią znakomitego wówczas artysty dram. Aleksandra Ładnowskiego. Wyrazem tych upodobań jest jego broszura: Kilka słów o teatrze (1865). Zyskał też pewną sławę wydaniem krakowiaka pt. Wawel (»Od południa stoi matka Babia góra«, itd.) który z muzyką Mireckiego śpiewany był niemal w całej Polsce. Oprócz publicystyki pracował w Arcybractwie Miłosierdzia i Banku Pobożnym, a od r. 1873 do końca życia zajmował skromną posadę urzędnika kancel. w biurach Akad. Umiejętn. Umarł w Krakowie 8 III 1891 r.

Papiery rodzinne i rękopisy Napoleona E-go w posiadaniu p. Krystyny z Ekielskich Gawrońskiej; Estr.; Grabowski A., Wspomnienia I; Cyrankiewicz, Przewodnik po cmentarzach krakowskich, 1898; Arch. aktów dawnych m. Krakowa nr 2308; W. Enc. Il..; Kalendarz Czecha na r. 1892; Haller C., Epizod chrzanowski r. 1846; »Gazeta Krak.« 1841 nr 173 (nekrolog ojca Adama).

Justyn Sokulski